คณะกรรมาธิการยุโรปได้ประกาศ Commission Delegated Regulation (EU) 2026/2102 ลงวันที่ 13 กรกฎาคม 2569 ใน Official Journal of the European Union เมื่อวันที่ 17 กันยายน 2569 และกฎหมายมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 18 กันยายน 2569 เพื่อแก้ไขบัญชีรายการสินค้าใน Annex I ของ Regulation (EU) 2023/1115 โดยมีสาระสำคัญ ดังนี้
1. สถานะและวัตถุประสงค์ของกฎหมาย:
1.1 Commission Delegated Regulation (EU) 2026/2102 เป็นกฎหมายลำดับรองที่ออกตามมาตรา 34(1) ของ Regulation (EU) 2023/1115 เพื่อปรับปรุงบัญชีรายการสินค้าใน Annex I ให้มีความชัดเจนในทางกฎหมายและสะท้อนข้อมูลด้านการค้า เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม โดยมีทั้งการเพิ่มสินค้าใหม่ การถอดสินค้าออก การจำกัดขอบเขตของพิกัดสินค้าเดิม และการกำหนดข้อยกเว้นสำหรับสินค้าบางลักษณะ
1.2 การแก้ไขดังกล่าวไม่ได้เปลี่ยนแปลงสินค้าโภคภัณฑ์หลัก 7 กลุ่มที่อยู่ภายใต้ EUDR ได้แก่ โค โกโก้ กาแฟ ปาล์มน้ำมัน ยางพารา ถั่วเหลือง และไม้ แต่เป็นการปรับรายการผลิตภัณฑ์ที่ผลิตจากหรือมีส่วนประกอบของสินค้าโภคภัณฑ์ดังกล่าว
1.3 กฎหมายมีผลผูกพันทั้งหมดและใช้บังคับโดยตรงในประเทศสมาชิกสหภาพยุโรป โดยไม่ต้องออกกฎหมายภายในเพื่อรองรับ ทั้งนี้ การที่กฎหมายมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 18 กันยายน 2569 มิได้หมายความว่าสินค้าใหม่ทุกประเภทต้องปฏิบัติตาม EUDR ตั้งแต่วันดังกล่าว เนื่องจากกฎหมายกำหนดช่วงเปลี่ยนผ่านสำหรับสินค้าที่เพิ่มเข้าสู่ Annex I ใหม่จนถึงวันที่ 30 ธันวาคม 2570
1.4 การระบุคำว่า “ex” ไว้หน้ารหัสพิกัด หมายความว่า EUDR ใช้บังคับเฉพาะสินค้าบางส่วนภายใต้พิกัดนั้น ซึ่งมีลักษณะ วัตถุดิบ หรือกระบวนการผลิตตรงตามคำอธิบายใน Annex I มิได้ครอบคลุมสินค้าทุกชนิดที่จัดอยู่ภายใต้พิกัดเดียวกัน ดังนั้น การพิจารณาขอบเขตสินค้าจะต้องตรวจสอบทั้งรหัสพิกัดและรายละเอียดประกอบของสินค้า
2. การปรับปรุงรายการสินค้าใน Annex I:
2.1 สินค้าที่เพิ่มเข้ามาใหม่ ได้แก่ (1) กลุ่มโค เพิ่มลิ้นโคแช่แข็ง พิกัด HS ex 0206 21 00 (2) กลุ่มกาแฟ เพิ่มสารสกัด เอสเซนส์ และสารเข้มข้นจากกาแฟ พิกัด HS 2101 11 00 ซึ่งครอบคลุมกาแฟสำเร็จรูปชนิดละลายน้ำที่ผลิตจากเมล็ดกาแฟผ่านกระบวนการชง สกัด และทำให้แห้งเป็นผงหรือเม็ด และ (3) กลุ่มปาล์มน้ำมัน เพิ่มผลิตภัณฑ์อนุพันธ์จากน้ำมันปาล์มบางรายการในห่วงโซ่อุตสาหกรรมโอเลโอเคมี เช่น น้ำมันที่ผ่านการดัดแปร กลีเซอรอลดิบ แฟตตีแอลกอฮอล์ และสบู่บางประเภท ตามรหัสที่ระบุไว้ใน Annex ของ Commission Delegated Regulation (EU) 2026/2102
2.2 สินค้าที่ถูกถอดออก ได้แก่ (1) กลุ่มโค ถอดหนังและหนังฟอกของโคออกทั้งหมด ได้แก่ หนังดิบของโค พิกัด HS ex 4101 หนังโคที่ผ่านการฟอกหรืออยู่ในสภาพ crust แต่ยังไม่ผ่านการเตรียมเพิ่มเติม พิกัด HS ex 4104 รวมทั้ง หนังโคที่ผ่านการเตรียมเพิ่มเติมภายหลังการฟอก พิกัด HS ex 4107 หนังโค หนังดิบ และหนังฟอก (Cattle hides, skins and leather) พิกัด HS code ex 4101, ex 4104 และ ex 4107 และ (2) กลุ่มยางพารา ถอดสายพานลำเลียงหรือสายพานส่งกำลังที่ทำจากยางวัลคาไนซ์ พิกัด HS ex 4010 และผลิตภัณฑ์อื่นที่ทำจากยางวัลคาไนซ์นอกจากยางแข็ง พิกัด HS ex 4016
2.3 สินค้าที่ถูกจำกัดหรือปรับขอบเขต ได้แก่ (1) ยางรถยนต์และดอกยาง เปลี่ยนจากพิกัดกว้าง HS ex 4012 ซึ่งเดิมครอบคลุมยางหล่อดอก ยางใช้แล้ว ยางตัน ดอกยาง และยางรองใน เป็น HS ex 4012 90 30 โดยให้คงอยู่ในขอบเขตเฉพาะดอกยางใหม่ที่ใช้สำหรับการหล่อดอก ส่งผลให้ยางรถยนต์ใช้แล้วและยางหล่อดอกสำเร็จรูปไม่อยู่ภายใต้รายการดังกล่าว (2) ถั่วเหลือง เปลี่ยนจากพิกัด HS 1201 ซึ่งครอบคลุมถั่วเหลืองทั้งหมด เป็น HS 1201 90 00 สำหรับถั่วเหลืองประเภทอื่น ส่งผลให้เมล็ดถั่วเหลืองสำหรับใช้เพาะปลูกไม่อยู่ภายใต้ Annex I เนื่องจากมีปริมาณการค้าต่ำและมีระบบรับรอง ทดสอบ และตรวจสอบย้อนกลับแยกต่างหาก (3) ที่นั่งและส่วนประกอบที่ทำจากไม้ เปลี่ยนจากพิกัดกว้าง HS ex 9401 เป็นการระบุพิกัดเฉพาะ ได้แก่ ex 9401 31 00, ex 9401 41 00, ex 9401 61 00, ex 9401 69 00, ex 9401 80 00 และ ex 9401 91 90 ส่งผลให้เบาะที่นั่งสำหรับอากาศยาน รหัส HS 9401 10 00 และที่นั่งสำหรับยานยนต์ รหัส HS 9401 20 00 ถูกถอดออก เนื่องจากมีส่วนประกอบของไม้ในปริมาณจำกัด (4) โคมีชีวิต เปลี่ยนการระบุพิกัด HS 0102 21 และ 0102 29 เป็น HS ex 0102 เพื่อให้รายการกระชับและง่ายต่อการปฏิบัติ โดยไม่เป็นการขยายขอบเขตสินค้า (5) ผลิตภัณฑ์ปาล์มน้ำมันและยางพาราหลายรายการ เพิ่มคำว่า “ex” หน้าพิกัด เพื่อยืนยันว่าผลิตภัณฑ์จะอยู่ภายใต้ EUDR เฉพาะเมื่อผลิตจากปาล์มน้ำมันหรือยางพาราที่เป็นสินค้าโภคภัณฑ์ภายใต้กฎเท่านั้น และ (6) ผลิตภัณฑ์ปาล์มน้ำมันที่อยู่ใน Annex I เดิม เช่น กลีเซอรอลบริสุทธิ์ กรดปาล์มิติก กรดสเตียริก กรดไขมันอุตสาหกรรม และแฟตตีแอลกอฮอล์อุตสาหกรรม ได้รับการปรับคำอธิบายให้ชัดเจนว่าต้องเป็นผลิตภัณฑ์ที่สังเคราะห์หรือผลิตโดยใช้น้ำมันปาล์ม จึงจะอยู่ภายใต้ EUDR
2.4 การระบุชนิดของสินค้าโภคภัณฑ์ให้ชัดเจน ได้แก่ (1) โค ให้หมายถึงเฉพาะสัตว์ในสกุล Bos และสกุลย่อย Bos, Bibos, Novibos และ Poephagus ภายใต้พิกัดที่กำหนด โดยไม่รวมกระบือในสกุล Syncerus ไบซันในสกุล Bison และสัตว์วงศ์วัวชนิดอื่น (2) ปาล์มน้ำมัน ให้หมายถึงปาล์มในสกุล Elaeis รวมถึง Elaeis guineensis โดยไม่รวมปาล์มบาบาสซูในสกุล Attalea รวมถึง Attalea speciosa และไม่รวมผลิตภัณฑ์น้ำมันจากปาล์มชนิดอื่น (3) ยางพารา ให้หมายถึงยางธรรมชาติจากต้น Hevea brasiliensis โดยไม่รวมบาลาตา กัตตาเปอร์ชา กัวยูล ชิเคิล กัมธรรมชาติที่ผลิตจากพืชชนิดอื่น และผลิตภัณฑ์ยางสังเคราะห์ และ (4) ไม้ ไม่รวมไม้ไผ่ หวาย และวัสดุอื่นที่มีลักษณะคล้ายไม้ เช่น กก หญ้ากก กิ่งหลิว ราฟเฟีย ฟางธัญพืชที่ผ่านการทำความสะอาด ฟอก หรือย้อมสี และเปลือกต้นลินเดน ดังนั้น ผลิตภัณฑ์ในพิกัดไม้จะอยู่ภายใต้ EUDR เฉพาะในส่วนที่ผลิตจากไม้ตามขอบเขตของกฎ
2. 5 ข้อยกเว้นและคำชี้แจงสำหรับสินค้าบางลักษณะ ได้แก่
(1) ตัวอย่างสินค้า ไม่อยู่ภายใต้ EUDR หากมีมูลค่าและปริมาณเพียงเล็กน้อย ใช้เพื่อแสดงลักษณะสินค้าและเพื่อขอรับคำสั่งซื้อเท่านั้น และลักษณะการนำเสนอหรือปริมาณสินค้าไม่เอื้อให้ใช้เพื่อวัตถุประสงค์อื่น
(2) สินค้าสำหรับตรวจสอบ วิเคราะห์ หรือทดสอบ ไม่อยู่ภายใต้ EUDR หากนำมาใช้เพื่อพิจารณาองค์ประกอบ คุณภาพ หรือลักษณะทางเทคนิค เพื่อการให้ข้อมูลหรือการวิจัยทางอุตสาหกรรมหรือพาณิชย์ และสินค้าถูกใช้จนหมดหรือถูกทำลายระหว่างการทดสอบ หรือเก็บรักษาหรือส่งคืนเพียงเพื่อปฏิบัติตามข้อกำหนดทางกฎหมายหรือสัญญาที่เกี่ยวข้องกับการทดสอบ
(3) ของเสีย ไม่อยู่ภายใต้ EUDR สำหรับพิกัดที่ Annex I ระบุข้อยกเว้นไว้ หากเข้าข่ายเป็นของเสียตามมาตรา 3(1) ของ Directive 2008/98/EC เช่น ของเสียจากโกโก้ น้ำมันปาล์มบางประเภท ผลิตภัณฑ์ยางแข็ง และผลิตภัณฑ์ไม้หรือกระดาษบางรายการ
(4) สินค้าใช้แล้วและสินค้ามือสอง ได้รับยกเว้นสำหรับผลิตภัณฑ์ยางและผลิตภัณฑ์ไม้หลายรายการ เช่น แผ่นหรือแท่งยาง เสื้อผ้าและถุงมือยาง ไม้แปรรูป แผ่นไม้ เฟอร์นิเจอร์ไม้ ที่นั่งไม้ และอาคารสำเร็จรูปที่ทำจากไม้ ทั้งนี้ ต้องเป็นพิกัดที่ Annex I ระบุข้อยกเว้นไว้โดยเฉพาะ
(5) บรรจุภัณฑ์และภาชนะบรรจุ หากวางจำหน่ายหรือนำส่งออกในฐานะสินค้าโดยตัวมันเอง ยังคงอาจอยู่ภายใต้ EUDR แต่หากใช้เฉพาะเพื่อรองรับ ป้องกัน หรือขนส่งสินค้าอื่น และนำเสนอพร้อมกับสินค้านั้น จะไม่อยู่ภายใต้ EUDR โดยครอบคลุมทั้งบรรจุภัณฑ์ใช้ครั้งเดียวและบรรจุภัณฑ์ที่สามารถนำกลับมาใช้ซ้ำ นับตั้งแต่มีการนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์ดังกล่าว
(6) เยื่อกระดาษ กระดาษ และผลิตภัณฑ์จากกระดาษ ไม่รวมผลิตภัณฑ์ใช้แล้ว ผลิตภัณฑ์มือสอง กระดาษที่นำกลับมาใช้ใหม่หรือผลิตจากวัสดุที่นำกลับมาใช้ใหม่ บรรจุภัณฑ์ที่ใช้รองรับหรือขนส่งสินค้าอื่น ตลอดจนเอกสารโต้ตอบ และสื่อการตลาดหรือสื่อข้อมูลที่จัดส่งพร้อมกับสินค้าอื่นหรือแจกโดยไม่คิดค่าใช้จ่าย
(7) สื่อการตลาดและสื่อข้อมูล เช่น ฉลาก แผ่นพับ หรือเอกสารประกอบสินค้า จะไม่อยู่ภายใต้ EUDR เมื่อจัดส่งพร้อมสินค้าอื่นหรือแจกโดยไม่คิดค่าใช้จ่ายเพื่อวัตถุประสงค์ในการให้ข้อมูลหรือการตลาด แต่หากจำหน่ายเป็นสินค้าโดยตัวมันเอง อาจยังอยู่ภายใต้ EUDR ตามพิกัดที่เกี่ยวข้อง
(8) สิ่งของที่เป็นจดหมายโต้ตอบ ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อการสื่อสารและไม่ได้ถูกวางจำหน่ายในตลาด ไม่อยู่ภายใต้ EUDR
(9) ผลิตภัณฑ์อนุพันธ์จากปาล์มน้ำมันบางพิกัดได้รับยกเว้นในส่วนที่นำไปใช้ผลิตยาสำหรับมนุษย์หรือยาสัตว์ ตาม Directive 2001/83/EC, Regulation (EC) No 726/2004 และ Regulation (EU) 2019/6 อย่างไรก็ดี ข้อยกเว้นดังกล่าวใช้เฉพาะผลิตภัณฑ์และวัตถุประสงค์ที่ Annex I ระบุไว้ ไม่ใช่ข้อยกเว้นทั่วไปสำหรับผลิตภัณฑ์ปาล์มน้ำมันทั้งหมด
3. กำหนดการเริ่มใช้ข้อกำหนด
3.1 สำหรับสินค้าที่อยู่ในขอบเขต EUDR เดิม ผู้ประกอบการขนาดใหญ่และขนาดกลาง รวมถึงผู้ประกอบการรายย่อยและวิสาหกิจขนาดเล็กที่เคยอยู่ภายใต้กฎระเบียบไม้ของสหภาพยุโรป (EUTR) ต้องเริ่มปฏิบัติตามข้อกำหนดตั้งแต่วันที่ 30 ธันวาคม 2569 ส่วนผู้ประกอบการรายย่อยและวิสาหกิจขนาดเล็กอื่นเริ่มปฏิบัติตั้งแต่วันที่ 30 มิถุนายน 2570
3.2 สินค้าที่เพิ่มเข้าสู่ Annex I ใหม่ ตามข้อ 2.1 จะเริ่มอยู่ภายใต้ข้อกำหนดของ EUDR ตั้งแต่วันที่ 30 ธันวาคม 2570 เพื่อให้ผู้ประกอบการ หน่วยงานศุลกากร และหน่วยงานผู้มีอำนาจของประเทศสมาชิกมีเวลาเตรียมระบบและปรับตัวต่อขอบเขตสินค้าใหม่
3.3 สำหรับรายการที่เป็นการถอดสินค้าออก การจำกัดขอบเขต และการชี้แจงข้อยกเว้น ให้เป็นไปตาม Annex I ที่แก้ไขเพิ่มเติมตั้งแต่วันที่กฎหมายมีผลใช้บังคับ ทั้งนี้ การปฏิบัติหน้าที่ภายใต้ EUDR ยังคงเป็นไปตามกำหนดการเริ่มใช้กฎกับผู้ประกอบการแต่ละประเภทตามข้อ 3.1
